ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ Χ ΤΗΣ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ ΣΤΗΝ ΑΤΑΛΑΝΤΗ
Με αφορμή τη συγγραφή του νέου μου βιβλίου με τους ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΦΑΚΕΛΟΥΣ Χ και το χαμένο κύμα της Ελληνικής Ουφολογίας του '89 και '90, μου ήρθε στη μνήμη η συντριβή στον λόφο του Προφήτη Ηλία, στον Μέγα Πλάτανο Αταλάντης, και το άκρως επιτυχημένο ντοκιμαντέρ που γυρίσαμε εκεί με το Vice του ΑΝΤ1, 25 χρόνια μετά το περιστατικό. Θυμάμαι που οι συντελεστές της εκπομπής μου ζήτησαν να κάνουμε γυρίσματα στο σημείο Χ και δέχτηκα με μεγάλη χαρά.
Ως τότε, παρά τα αφιερώματα και τα δεκάδες άρθρα που είχαν γίνει για την Αταλάντη, υπήρχε ένα ΠΑΡΑΔΟΞΟ. Κάθε ρεπορτάζ ή άρθρο υπέδεικνυε και διαφορετικό σημείο συντριβής. Ο αυτόπτης μάρτυρας και βοσκός Χρήστος Αλαβάντας αναφέρεται ότι στην κατάθεσή του περιέγραφε φωτεινά αντικείμενα να πέφτουν από τον ουρανό σε δασική περιοχή, ενώ ο δημοσιογράφος του περιοδικού «Ταχυδρόμος», που έκανε φωτορεπορτάζ στην περιοχή, δεν έδειξε δασική περιοχή στις φωτογραφίες του αφιερώματος, αλλά καμένα ξερόχορτα κάτω από την κορυφή ενός λόφου. Η αυτόπτης μάρτυρας Ζωή Καραντάτου, σε πρόσφατες δηλώσεις της στον δημοσιογράφο και εξερευνητή Φράνκο Αλφόνσο — του οποίου το ντοκιμαντέρ παραθέτουμε παρακάτω για την επιβεβαίωση των αναφερθέντων — ανέφερε ότι το αντικείμενο έκαψε μόνο το σημείο όπου βρισκόταν και όχι περιμετρικά, ενώ ο Αστυνομικός Διευθυντής Πανέτσος, στην επίσημη αναφορά του, έγραφε ότι: «Έκαψε ορισμένα χόρτα σε απόσταση 200 τετραγωνικών μέτρων».
Όμως γιατί υπήρχαν τόσο διαφορετικές μαρτυρίες; Γιατί συνέβαινε αυτό; Οι μάρτυρες έλεγαν ψέματα ή είχαν εκφοβιστεί ώστε να υποδεικνύουν λανθασμένο σημείο; Φυσικά, τίποτα από τα δύο. Κι εδώ έρχεται η επιστήμη να μας δώσει την απάντηση. Το πρόβλημα ήταν καθαρά «βιολογικό».
Όπως γνωρίζουν όσοι έχουν τη γνώση και την εμπειρία να διενεργούν σοβαρές έρευνες, μετά από 2 έως 3 χρόνια οι μαρτυρίες των αυτοπτών μαρτύρων παύουν να θεωρούνται επαρκώς αξιόπιστες σε δικαστικό και αστυνομικό πλαίσιο. Η γνωστική ψυχολογία και η νευροεπιστήμη έχουν αποδείξει ότι η ανθρώπινη μνήμη δεν λειτουργεί σαν βίντεο που καταγράφει αναλλοίωτα τα γεγονότα. Με την πάροδο των ετών, η μνήμη αποδυναμώνεται και η πιθανότητα σφάλματος αυξάνεται δραματικά, για τέσσερις κύριους λόγους:
1. Φυσική φθορά και απώλεια λεπτομερειών (Forgetting Curve)
Η μνήμη εξασθενεί αναπόφευκτα όσο περνά ο καιρός. Μετά από χρόνια, ο μάρτυρας τείνει να ξεχνά τα ακριβή χαρακτηριστικά, το χρώμα των ρούχων, τη μέρα, την ώρα, ακόμη και την ακριβή θέση ενός συμβάντος, και διατηρεί μόνο μια γενική ιδέα ή εικόνα του γεγονότος.
2. Ανακατασκευή της Μνήμης (Memory Reconstruction)
Όταν επαναφέρουμε μια μνήμη, ο εγκέφαλος δεν «παίζει» μια εγγραφή. Ανασυνθέτει το παρελθόν. Για να καλύψει τα κενά που άφησε ο χρόνος, χρησιμοποιεί ασυνείδητα προσωπικές προκαταλήψεις, κοινωνικά στερεότυπα και μεταγενέστερες λογικές υποθέσεις για το «τι πρέπει να είχε συμβεί».
3. Το Φαινόμενο της Παραπληροφόρησης (Misinformation Effect)
Στο διάστημα των ετών, ο μάρτυρας εκτίθεται συνεχώς σε νέες πληροφορίες. Σύμφωνα με τις έρευνες της Elizabeth Loftus, αν συζητήσει με άλλους, δει ειδήσεις ή δεχτεί κατευθυντήριες ερωτήσεις, ο εγκέφαλός του ενσωματώνει αυτές τις νέες πληροφορίες στην αρχική ανάμνηση. Ο ίδιος πιστεύει ειλικρινά ότι θυμάται το γεγονός έτσι, ενώ η ανάμνηση έχει πλέον «μολυνθεί».
4. Η Ψευδαίσθηση της Βεβαιότητας (Confidence vs. Accuracy)
Μετά από χρόνια, οι μάρτυρες εμφανίζονται συχνά απόλυτα βέβαιοι. Η επιστήμη όμως δείχνει ότι η αυτοπεποίθηση δεν ισούται με την ακρίβεια. Η επανάληψη της ιστορίας μέσα από καταθέσεις και αφηγήσεις κάνει την ανάμνηση να μοιάζει πιο οικεία και αληθινή, αυξάνοντας τη σιγουριά του μάρτυρα, ενώ η ακρίβειά της έχει μειωθεί σε τραγικά επίπεδα.
Στο UFO-Greece, γνωρίζοντας εδώ και χρόνια πού «χωλαίνει» η πληροφορία από τις μαρτυρίες, και με το Vice να μας ζητά την ακριβή θέση της συντριβής, δεν ανατρέξαμε στους αυτόπτες μάρτυρες. Ανατρέξαμε στις αποτυπώσεις του παρελθόντος, που παρέμεναν 100% αξιόπιστες ακόμη και 25 χρόνια μετά. Έτσι, καταφέραμε να εντοπίσουμε το σημείο της συντριβής από τα παρακάτω στοιχεία:
1. Μέσα από το πρώτο ρεπορτάζ που γράφτηκε λίγες μέρες μετά τη συντριβή, αυτό του Βασίλη Καββαθά στο περιοδικό «Ταχυδρόμος». Εκεί είδαμε τη γεωμορφολογία του εδάφους όπως αποτυπώθηκε στις φωτογραφίες του αφιερώματος: καμένοι θάμνοι, ξερό τοπίο, κορυφογραμμή λόφου και κανένα δάσος ή χωράφι.
 |
3. Εντοπισμός ότι κατευθυνόμαστε σωστά από τη λέξη UFO που είδαμε γραμμένη με σπρέι σε παλιό ραδιοφωνικό σταθμό στον λόφο του Προφήτη Ηλία, καθως κατεβαίναμε το μονοπάτι προς το σημείο της συντριβής.
Και κάπως έτσι, οδηγήσαμε το τηλεοπτικό συνεργείο του Vice να καταγράψει για πρώτη φορά το ένα και μοναδικό σημείο Χ της διάσημης συντριβής της Αταλάντης. Όμως, δεν τους δείξαμε μόνο το σημείο...
4. Τους δείξαμε ότι, στα καμμένα παραμένει το πρόβλημα της βλάστησης εν έτη 2015, κάτω από το λόφο είχε ''φυτρώσει'' στρατιωτική (ΝΑΤΟϊκή) βάση ραντάρ, αλλά και ότι εντοπιζόταν ένα ανεξήγητα υψηλό ηλεκτρομαγνητικό ίχνος στο σημείο Χ. Και το πιο σημαντικό; Δεν οδήγησα εκεί μια ομάδα φίλων μου, που θα μπορούσε να πει κανείς ότι θα επιβεβαίωναν ό,τι κι αν τους έδειχνα. Οδήγησα εκεί ένα επαγγελματικό τηλεοπτικό συνεργείο που έβλεπα για πρώτη φορά στη ζωή μου, αρκετά δύσπιστο απέναντι σε όσα τους είχα ενημερώσει ότι θα αντικρίσουν. Γι' αυτό και το ντοκιμαντέρ του Vice παραμένει ως σήμερα το πιο αξιόπιστο ερευνητικό πόρισμα για όσα συνέβησαν εκεί και για τα παράδοξα που συνέχιζαν να υπάρχουν.
5. Πέρυσι (το 2025), μας δόθηκε για ακόμη μία φορά η ευκαιρία να επιβεβαιώσουμε ξανά το σημείο Χ, μέσα από τη συνέντευξη που έδωσε η μάρτυρας Ζωή Καραντάτου στον δημοσιογράφο και εξερευνητή Φράνκο Αλφόνσο για το κανάλι του στο YouTube. Αν και η μάρτυρας δήλωνε δημόσια πως έχει πλέον ξεχάσει πού βρισκόταν το σημείο της συντριβής, ο Φράνκο Αλφόνσο στο 4:31 την οδηγεί με το αυτοκίνητό του σε κάτι στάνες κάτω από έναν λόφο με θαμνώδη βλάστηση. Ψάχνοντας στο Google Earth, βρήκαμε τις στάνες και παρατηρήσαμε ότι βρίσκονταν ακριβώς κάτω από το καμένο σημείο που υπέδεικνυε η αεροφωτογραφία του 1991 στο λόφο του προφήτη Ηλία και μας επιβεβαίωνε η πιο παλιά αεροφωτογραφία που υπάρχει στο Google Earth από το 2010!
Από το 2019, όχι μόνο δεν φαίνεται πια το καμένο σημείο, λες και το έσβησε κάποιος από τον χάρτη, αλλά δεν αναφέρεται ούτε το όνομα του εκκλησιδίου του Προφήτη Ηλία στην κορυφή του λόφου. Παρά τις φιλότιμες προσπάθειές μου εδώ και χρόνια να επισημάνω, τόσο το σημείο της συντριβής όσο και το όνομα του εκκλησιδίου στην κορυφή, ως αξιολογητής επιπέδου 6, το σημείο αφαιρείται συνεχώς κατόπιν συνεχών αναφορών «άλλων» αξιολογητών... ή «φρουρών».
Ακολουθεί το ντοκιμαντέρ του Φράνκο Αλφόνσο:
Ακολουθεί το ντοκιμαντερ του Vice:
